Autisme · aangepast lesprogramma vanaf 8 jaar
Pianoles voor kinderen met ASS
In de afgelopen jaren heb ik meerdere kinderen met ASS mogen lesgeven. Met veel plezier kijk ik naar de mogelijkheden voor een aangepast lesprogramma voor kinderen vanaf 8 jaar met ASS (autismespectrumstoornis), in Gouda en Waddinxveen.
Muziek in het brein
Piano spelen is bijzonder: je luistert, beweegt, voelt en denkt tegelijk.
Daarbij werken hersengebieden samen die ook bij taal en communicatie een rol spelen, zoals de gebieden voor horen, bewegen en spraak. Elke keer dat je kind speelt, oefenen die netwerken met elkaar.
- 1
Horen
Toonhoogte, ritme en klankkleur herkennen.
- 2
Bewegen
Vingers, handen en timing aansturen.
- 3
Taal en spraak
Klanken ordenen in patronen, net als bij woorden en zinnen.
- 4
Gevoel en beloning
Plezier, spanning en ontspanning ervaren.
Wat onderzoek laat zien
Muziek en communicatie
In een Canadese studie kregen kinderen met autisme 8 tot 12 weken lang elke week een muzieksessie. Een vergelijkbare groep kreeg spelsessies zonder muziek. Ouders in de muziekgroep zagen daarna meer vooruitgang in de communicatie van hun kind en een betere kwaliteit van leven in het gezin.
Hersenscans lieten zien dat bij de muziekgroep de gebieden voor horen en bewegen beter gingen samenwerken. Ook was er minder ‘oververbinding’ tussen horen en zien, iets wat bij autisme vaak voorkomt.
Een grote overzichtsstudie van Cochrane bundelde het onderzoek naar muziektherapie bij autisme. Muziektherapie hangt waarschijnlijk samen met een algemene verbetering en een betere kwaliteit van leven.
Eerlijk is eerlijk: of muziek taal en communicatie rechtstreeks verbetert, is volgens deze studie nog niet met zekerheid te zeggen. Daar wordt verder onderzoek naar gedaan.
Van klank naar taal
Muziek heeft veel gemeen met taal: ritme, toonhoogte, herhaling en om de beurt iets zeggen. In de les gebruik ik die overeenkomst bewust. Zo kan muziek een brug zijn naar communiceren, met en zonder woorden.
Luisteren
Klanken herkennen en nadoen: hoog of laag, hard of zacht, kort of lang.
Patronen
Ritme en herhaling geven houvast. Muziek is voorspelbaar, en dat geeft rust.
Samenspelen
Om de beurt spelen, vraag en antwoord. Net als in een gesprek.
Uiten
Een gevoel laten horen in muziek, en er daarna samen woorden aan geven.
Een aangepast lesprogramma
Ieder kind is anders. Daarom kijken we samen met jou als ouder wat past. Denk aan:
- 01
Vaste structuur
Elke les heeft dezelfde opbouw, zodat je kind weet wat er komt.
- 02
Visuele ondersteuning
Kleuren, plaatjes en een zichtbare lesplanning maken muziek concreet.
- 03
Aandacht voor prikkels
Geluidsvolume, tempo en pauzes stemmen we af op wat je kind prettig vindt.
- 04
Eigen interesses
Favoriete muziek of thema’s zijn een goed startpunt om mee te beginnen.
- 05
Korte lijnen met ouders
Samen kijken we wat werkt, in de les en thuis.
Goed om te weten: pianoles is geen muziektherapie. Ik ben pianodocent, geen therapeut. Zoek je behandeling voor je kind, dan is een geregistreerd muziektherapeut de juiste persoon.
Benieuwd wat er kan?
Laat je gegevens achter en vertel iets over je kind. Dan kijken we samen naar de mogelijkheden.
Bronnen
Sharda, M. e.a. (2018). Music improves social communication and auditory–motor connectivity in children with autism. Translational Psychiatry, 8. doi.org/10.1038/s41398-018-0287-3
Geretsegger, M. e.a. (2022). Music therapy for autistic people. Cochrane Database of Systematic Reviews. doi.org/10.1002/14651858.CD004381.pub4